Dotacje na technologie obronne i dual-use w 2026/2027. Jak przygotować firmę do nowych naborów?
Rok 2026 otwiera nowy rozdział w finansowaniu projektów związanych z obronnością, bezpieczeństwem i technologiami podwójnego zastosowania. Jeszcze do niedawna wsparcie dla tego typu przedsięwzięć kojarzyło się głównie z klasycznym przemysłem zbrojeniowym albo projektami badawczo-rozwojowymi realizowanymi przez wyspecjalizowane konsorcja. Obecnie katalog możliwości jest znacznie szerszy.
W nowych konkursach pojawiają się środki dla firm produkcyjnych, technologicznych, przemysłowych, informatycznych, automatyki, robotyki, cyberbezpieczeństwa, systemów bezzałogowych, infrastruktury krytycznej oraz specjalistycznych komponentów. Technologie dual-use, czyli technologie podwójnego zastosowania, mogą być wykorzystywane zarówno cywilnie, jak i w obszarze bezpieczeństwa, obronności, ochrony infrastruktury, zarządzania kryzysowego czy cyberbezpieczeństwa.
W lipcu 2026 r. opublikowano informacje o nowych konkursach w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki. W FENG zaplanowano 14 nowych konkursów o łącznej wartości 1,55 mld zł, z czego 6 naborów o alokacji 1,46 mld zł ma wspierać rozwój technologii i produktów obronnych, technologii krytycznych oraz projektów dual-use.
To oznacza, że przedsiębiorcy powinni już teraz sprawdzić, czy ich projekty mogą wpisać się w nowe instrumenty finansowania. Czasu na przygotowanie wniosków jest pozornie dużo, ale w praktyce projekty z obszaru obronności i dual-use wymagają starannej analizy: od kwalifikacji technologii, przez wybór programu, po budżet, harmonogram, wkład własny, koncesje, pomoc publiczną i model rozliczania.
Dlaczego technologie obronne i dual-use są dziś tak ważne?
Współczesne bezpieczeństwo nie zależy wyłącznie od liczebności armii czy dostępu do gotowego sprzętu. Coraz większe znaczenie mają zdolności przemysłowe, odporność łańcuchów dostaw, własne kompetencje technologiczne, cyberbezpieczeństwo, automatyzacja produkcji, systemy bezzałogowe, zaawansowana elektronika, materiały, sztuczna inteligencja i zdolność szybkiego skalowania produkcji.
Dlatego finansowanie obronności w 2026 r. nie ogranicza się już wyłącznie do B+R. Nowe instrumenty obejmują również skalowanie produkcji, inwestycje w środki trwałe, odporność łańcuchów dostaw, infrastrukturę krytyczną i mobilność wojskową. W praktyce do ekosystemu wsparcia wchodzą nie tylko firmy stricte zbrojeniowe, ale także przedsiębiorstwa z obszaru cyberbezpieczeństwa, automatyki, elektroniki, materiałów, logistyki, infrastruktury i rozwiązań cyfrowych, jeśli ich projekt ma uzasadnienie obronne albo podwójne zastosowanie.
Dla wielu firm to szansa na dywersyfikację działalności. Przedsiębiorstwo, które dotychczas produkowało komponenty dla przemysłu cywilnego, może rozwijać rozwiązania przydatne również w sektorze bezpieczeństwa. Firma IT może tworzyć systemy cyberbezpieczeństwa lub analityki danych. Producent maszyn może rozwijać technologie dla odporności infrastruktury albo łańcuchów dostaw. Startup deep tech może pracować nad rozwiązaniem, które ma zastosowanie cywilne, ale jednocześnie może wspierać bezpieczeństwo państwa.
Czym są technologie obronne, a czym dual-use?
Technologie obronne to rozwiązania przeznaczone bezpośrednio dla wojska, służb, sektora obronnego albo bezpieczeństwa państwa. Mogą dotyczyć m.in. systemów dowodzenia, sprzętu specjalistycznego, technologii ochrony, detekcji, komunikacji, cyberbezpieczeństwa, systemów autonomicznych lub komponentów wykorzystywanych w produktach obronnych.
Dual-use oznacza natomiast podwójne zastosowanie. To towary, oprogramowanie, technologie, produkty lub procesy, które mogą być wykorzystywane zarówno w zastosowaniach cywilnych, jak i wojskowych. Przykładem mogą być drony obserwacyjne, zaawansowane sensory, systemy łączności, optoelektronika, technologie satelitarne, cyberbezpieczeństwo, robotyka, materiały o podwyższonej odporności, systemy analizy danych czy rozwiązania dla infrastruktury krytycznej.
Ważne jest, że nie każdy projekt związany z bezpieczeństwem będzie automatycznie projektem obronnym, a nie każdy produkt technologiczny będzie produktem dual-use. Kwalifikacja zależy od rzeczywistych parametrów produktu, technologii, odbiorców, sposobu wykorzystania oraz klasyfikacji wynikającej z przepisów. Dlatego przed wyborem programu warto ustalić, czy firma rozwija technologię obronną, produkt podwójnego zastosowania, rozwiązanie cyberbezpieczeństwa, projekt B+R, inwestycję produkcyjną czy infrastrukturę testową.
Najważniejsze konkursy FENG dla technologii obronnych i dual-use
W aktualnym harmonogramie FENG pojawiło się sześć kluczowych konkursów dla obszaru obronności, technologii krytycznych i dual-use.
Pierwszym z nich jest Działanie 5.1 Fundusz Wsparcia Technologii Krytycznych – ścieżka Technologie obronne, realizowane przez PARP. Ogłoszenie naboru zaplanowano na październik 2026 r., a nabór wniosków na okres od listopada 2026 r. do stycznia 2027 r. Alokacja wynosi 500 mln zł. To ścieżka inwestycyjna dla przedsiębiorstw rozwijających wytwarzanie technologii krytycznych w sektorze technologii obronnych oraz wzmacniających ich łańcuchy wartości.
sprawdź: Fundusz wsparcia technologii krytycznych – technologie obronne / FENG (5.1)
Drugim instrumentem jest Działanie 5.1, ścieżka A – Rozwój innowacyjnych technologii krytycznych w sektorze technologii obronnych, realizowane przez NCBR. Również tutaj ogłoszenie naboru planowane jest na październik 2026 r., a przyjmowanie wniosków na listopad 2026 r. – styczeń 2027 r. Alokacja wynosi 250 mln zł. Ścieżka A dotyczy projektów badawczo-rozwojowych prowadzących do rozwoju innowacyjnych, najnowocześniejszych lub przełomowych technologii krytycznych.
Trzecim konkursem jest Działanie 5.1, ścieżka B – Ochrona i wzmacnianie łańcuchów wartości dla technologii obronnych, również realizowana przez NCBR. Alokacja także wynosi 250 mln zł, a terminy są analogiczne: ogłoszenie w październiku 2026 r., nabór od listopada 2026 r. do stycznia 2027 r. Ten instrument będzie szczególnie ważny dla projektów, które wzmacniają bezpieczeństwo dostaw, odporność łańcuchów wartości, produkcję komponentów, materiałów, maszyn lub usług kluczowych dla technologii obronnych.
Czwarty instrument to Działanie 2.33 Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania. Ogłoszenie naboru zaplanowano na 16 lipca 2026 r., a nabór wniosków od 29 października 2026 r. do 28 stycznia 2027 r. Alokacja wynosi 400 mln zł. To rozwiązanie będzie istotne dla firm, które planują inwestycje w rozpoczęcie lub rozwój wytwarzania produktów dual-use. Mechanizm będzie zbliżony do kredytu technologicznego: przedsiębiorca korzysta z kredytu bankowego, a wsparcie publiczne służy częściowej spłacie kapitału.
sprawdź: Kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania / FENG (2.33)
Piątym konkursem jest Działanie 2.2 First Team – ścieżka Dual Use. Ogłoszenie naboru zaplanowano na 26 sierpnia 2026 r., a nabór od 1 października do 20 listopada 2026 r. Alokacja wynosi 30 mln zł. To instrument skierowany przede wszystkim do organizacji badawczych tworzących zespoły badawcze realizujące projekty dotyczące technologii podwójnego zastosowania.
Szóstym instrumentem jest Działanie 2.28 Startup Booster Poland – Program Tech Goes Dual. Ogłoszenie naboru nastąpiło 9 lipca 2026 r., a nabór trwa od 14 lipca do 8 września 2026 r. Alokacja wskazana w komunikacie FENG wynosi 30 mln zł. Warto podkreślić, że startup nie składa wniosku bezpośrednio w tym konkursie. Wniosek składa operator programu, np. akcelerator lub instytucja innowacji, która następnie prowadzi program dla startupów deep tech i dual-use.
sprawdź: Startup Booster Poland – DeepTech Goes Dual / FENG (2.28)
Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności – finansowanie dostępne już teraz
Nie wszystkie instrumenty dla sektora obronnego mają formę klasycznej dotacji. Jednym z najważniejszych narzędzi jest Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności dla przedsiębiorców, realizowana przez BGK. Nabór ma charakter otwarty i ciągły, a pula środków wynosi 2,5 mld zł. Minimalna kwota pożyczki to 10 mln zł, przy czym dla projektów z sektora energetycznego minimalna wartość wynosi 100 mln zł, a maksymalna kwota pożyczki to 300 mln zł. Oprocentowanie zaczyna się od 1% w skali roku, a finansowanie może objąć do 100% kosztów kwalifikowalnych netto projektu.
Pożyczka może finansować m.in. projekty związane z rozwojem produkcji sprzętu wojskowego lub dual-use, zapewnieniem ciągłości dostaw energii i paliw, bezpieczeństwem fizycznym infrastruktury krytycznej, usługami niezbędnymi w sytuacjach kryzysowych, łącznością, usługami teleinformatycznymi, transportem oraz cyberbezpieczeństwem.
To ważna informacja dla firm, które nie mogą czekać do jesiennych naborów dotacyjnych albo planują duże inwestycje produkcyjne i infrastrukturalne. Pożyczka nie powinna być jednak traktowana jak bezzwrotna dotacja. To finansowanie zwrotne, dlatego projekt musi mieć nie tylko uzasadnienie strategiczne, ale również wiarygodny model finansowy, zdolność do obsługi zobowiązania i dobrze zaplanowane przepływy pieniężne.
Gwarancje BGK dla firm z sektora obronnego i dual-use
Dla MŚP istotnym instrumentem mogą być również gwarancje de minimis BGK. Gwarancja może zabezpieczać kredyt obrotowy lub inwestycyjny i ułatwiać dostęp do finansowania bankowego. Dla działalności koncesjonowanej w sektorze przemysłu obronnego może zabezpieczać do 80% kapitału kredytu, a dla działalności w zakresie wytwarzania produktów podwójnego zastosowania – do 70% kapitału. W tych wariantach prowizja za udzielenie gwarancji wynosi 0%.
To rozwiązanie może być pomocne zwłaszcza wtedy, gdy firma ma dobry projekt i zdolność operacyjną, ale potrzebuje zabezpieczenia kredytu inwestycyjnego lub obrotowego. Trzeba jednak pamiętać, że gwarancja nie jest dotacją i nie zastępuje analizy zdolności kredytowej. Nie obejmuje też odsetek ani innych kosztów kredytu.
Dotacje regionalne – szczególnie ważne dla Podkarpacia
Obok programów ogólnopolskich pojawiają się także konkursy regionalne. Dla firm z województwa podkarpackiego szczególne znaczenie mają nabory w ramach Funduszy Europejskich dla Podkarpacia, Priorytet FEPK.11 Inwestycje dla bezpieczeństwa i obrony.
Jedna ze ścieżek dotyczy projektów B+R oraz testowych w obszarach istotnych dla obronności i bezpieczeństwa. Nabór ma wspierać prace badawczo-rozwojowe, testowanie, prototypowanie, demonstratory, rozwiązania pilotażowe oraz inwestycje w infrastrukturę B+R i testową. Maksymalne dofinansowanie może wynieść do 9,6 mln zł, a start składania wniosków zaplanowano na 10 sierpnia 2026 r.
Druga ścieżka dotyczy inwestycji służących rozwojowi potencjału produkcyjnego i usługowego przedsiębiorstw z branży bezpieczeństwa i obronności. Nabór jest skierowany do firm działających w województwie podkarpackim, a projekt powinien prowadzić do realnego rozwoju potencjału przedsiębiorstwa, nie tylko do odtworzenia dotychczasowych zdolności produkcyjnych. W tym konkursie dofinansowanie można przeznaczyć m.in. na roboty budowlane, zakup nowych środków trwałych, maszyn, urządzeń, wyposażenia technologicznego oraz wartości niematerialnych i prawnych. Maksymalny poziom wsparcia zależy od wielkości firmy i może wynieść do 70% kosztów kwalifikowalnych dla mikro i małych przedsiębiorstw, do 60% dla średnich oraz do 50% dla dużych.
Jak wybrać właściwy program?
Najczęstszy błąd polega na tym, że firma zaczyna od pytania: „gdzie jest największe dofinansowanie?”. Tymczasem w projektach obronnych i dual-use trzeba zacząć od innego pytania: jaki jest charakter projektu?
Jeżeli firma chce kupić maszyny, rozbudować zakład, zwiększyć moce produkcyjne, wdrożyć nową linię technologiczną albo rozwinąć usługę dla sektora bezpieczeństwa, prawdopodobnie bliżej jej do projektu inwestycyjnego. Wtedy warto analizować ścieżkę PARP w ramach Funduszu Wsparcia Technologii Krytycznych, regionalne programy inwestycyjne, pożyczkę FBiO lub kredyt na produkty dual-use.
Jeżeli firma musi dopiero opracować technologię, rozwiązać problem badawczy, stworzyć prototyp, demonstrator, środowisko testowe albo przeprowadzić walidację, właściwsza może być ścieżka B+R. W takim przypadku warto analizować konkursy NCBR, regionalne projekty badawcze, First Team – Dual Use albo – w niektórych przypadkach – klasyczną Ścieżkę SMART.
Jeżeli projekt dotyczy startupu deep tech, trzeba sprawdzić, czy właściwą drogą nie będzie akcelerator w programie Tech Goes Dual. Jeżeli firma rozwija produkt dual-use i potrzebuje finansowania inwestycyjnego, warto rozważyć kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania. Jeżeli projekt jest duży, kapitałochłonny i dotyczy bezpieczeństwa lub odporności państwa, możliwa może być pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności.
Na co zwrócić uwagę przed złożeniem wniosku?
Przygotowanie projektu obronnego lub dual-use wymaga więcej niż opisania inwestycji i budżetu. Warto zwrócić uwagę na kilka obszarów.
Po pierwsze, trzeba właściwie zakwalifikować technologię. Czy jest to produkt obronny, produkt podwójnego zastosowania, komponent, usługa, technologia krytyczna, element łańcucha wartości czy rozwiązanie wzmacniające odporność infrastruktury?
Po drugie, trzeba sprawdzić status formalny firmy. W niektórych przypadkach znaczenie może mieć koncesja, okres prowadzenia działalności, zamknięte lata obrotowe, przychody, lokalizacja projektu, status MŚP, powiązania kapitałowe albo doświadczenie w branży.
Po trzecie, należy zaplanować pomoc publiczną. Niektóre instrumenty można łączyć, inne podlegają ograniczeniom. Znaczenie ma efekt zachęty, czyli zasada, że projektu co do zasady nie można rozpocząć przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Trzeba też sprawdzić kumulację pomocy, limity de minimis, wkład własny oraz to, czy te same koszty nie są finansowane podwójnie.
Po czwarte, ważny jest łańcuch dostaw. W projektach obronnych i unijnych instrumentach wsparcia znaczenie mogą mieć pochodzenie komponentów, kontrola nad technologią, prawa własności intelektualnej, dostawcy spoza UE i odporność modelu zakupowego. Finansowanie i łańcuch dostaw warto projektować równolegle, a nie dopiero na etapie uzupełniania dokumentów.
Po piąte, już na etapie wniosku trzeba myśleć o rozliczeniu. Dotacja wymaga wyodrębnionej ewidencji księgowej, dokumentacji zakupowej, procedur akceptacji wydatków, opisania wskaźników, kontroli harmonogramu i zarządzania zmianami w projekcie. Im bardziej złożony projekt, tym większe znaczenie ma przygotowanie modelu rozliczania przed podpisaniem umowy.
Jak przygotować firmę do jesiennych naborów?
Przedsiębiorstwo, które chce aplikować w 2026 r., nie powinno czekać na ostatni tydzień naboru. Przygotowania warto rozpocząć od krótkiej diagnozy projektu.
Najpierw należy opisać produkt, technologię albo inwestycję: co firma chce stworzyć, rozwinąć, produkować lub wdrożyć. Następnie trzeba określić, czy projekt ma charakter inwestycyjny, B+R, testowy, produkcyjny, infrastrukturalny czy mieszany. Kolejnym krokiem jest sprawdzenie, czy projekt ma profil obronny, dual-use, cyberbezpieczeństwa, infrastruktury krytycznej albo technologii krytycznej.
Dopiero potem warto wybierać program. Przydatna będzie analiza takich elementów jak: lokalizacja projektu, wielkość firmy, budżet, koszty kwalifikowalne, gotowość technologii, własność intelektualna, koncesje, zdolność kredytowa, limit de minimis, wkład własny i harmonogram.
W przypadku projektów B+R trzeba przygotować agendę badawczą, opisać problem technologiczny, ryzyka, kamienie milowe, sposób testowania i plan wdrożenia wyników. W projektach inwestycyjnych kluczowe będą uzasadnienie biznesowe, parametry techniczne, kosztorysy, oferty, źródła finansowania, analiza rynku i zdolność do utrzymania rezultatów.
Podsumowanie
Nowe instrumenty finansowania technologii obronnych i dual-use w 2026 r. tworzą realną szansę dla firm, które chcą rozwijać produkty, usługi, technologie, infrastrukturę, zdolności produkcyjne lub projekty badawczo-rozwojowe związane z bezpieczeństwem i odpornością gospodarki.
Najważniejsze możliwości obejmują konkursy FENG, Fundusz Wsparcia Technologii Krytycznych, kredyt na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania, First Team – Dual Use, Tech Goes Dual, pożyczkę z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, gwarancje BGK oraz wybrane programy regionalne.
Kluczem do skutecznego pozyskania finansowania będzie jednak nie samo znalezienie naboru, ale prawidłowe dopasowanie projektu do instrumentu. Inaczej przygotowuje się projekt inwestycyjny, inaczej B+R, inaczej projekt akceleracyjny, a inaczej finansowanie zwrotne. Warto też pamiętać, że w obszarze obronności szczególne znaczenie mają kwalifikacja technologii, efekt zachęty, pomoc publiczna, łańcuch dostaw, dokumentacja techniczna i późniejsze rozliczenie projektu.
Planujesz projekt związany z obronnością, bezpieczeństwem lub dual-use?
Zespół MJC pomaga firmom przeanalizować projekt, dobrać właściwe źródło finansowania, przygotować dokumentację aplikacyjną, budżet, harmonogram, opis technologii oraz przeprowadzić projekt przez etap oceny i rozliczenia.
Jeśli planujesz inwestycję w technologie obronne, cyberbezpieczeństwo, systemy bezzałogowe, infrastrukturę krytyczną, produkcję komponentów, B+R albo rozwiązania dual-use — skontaktuj się z nami. Sprawdzimy, który program najlepiej pasuje do Twojego projektu i co warto przygotować przed rozpoczęciem naboru.
Może Cię zainteresować:
Potrzebujesz wsparcia?
Zapraszamy do kontaktu
